Welstandsexcessen (Regeling)
Excessen moeten worden voorkomen, maar om eventuele excessen op voorhand al met naam en toenaam te benoemen gaat wel erg ver ! In het TV-programma NOVA - DEN HAAG vandaag van 1 juli 2004 werd een reportage uitgezonden over de inwerkingtreding van de Welstandsnota. Daarin kwamen twee mensen aan het woord met tegenovergestelde meningen. De heer v.d. Putten van de gemeente Schiedam wilde, gezeten op een veelkleurige tuinkabouter, alles regelen en benoemde op voorhand al een aantal excessen. Burgemeester Van de Vondervoort van de gemeente Boekel (Nb), oreerde omstandig dat de inwoners van zijn gemeente geen welstandstoezicht nodig hebben omdat zij daar zelf heel goed toe in staat zijn. Zijn beide zienswijzen legaal en wat zijn de juridische consequenties daarvan ?
De “tuinkabouters en speeltoestellen” - gemeente
De heer v.d. Putten van de gemeente Schiedam had naar zijn zeggen een maas in de Woningwet (Ww) gevonden en bestempelde bepaalde zaken in de welstandsnota op voorhand al tot een exces, zoals veelkleurige tuinkabouters en speeltoestellen. Deze voldeden volgens hem niet aan “redelijke eisen van welstand”. Maar mag dit eigenlijk wel ? Artikel 12a lid 1 sub b Ww bepaalt dat “de gemeenteraad een welstandsnota vaststelt, inhoudende beleidsregels met criteria die B&W toepassen bij hun beoordeling of het uiterlijk van een (bestaand) bouwwerk (…), zowel op zichzelf als i.v.m. de omgeving (…) in ernstige mate in strijd is met redelijke eisen van welstand”. De welstandsnota dient dus criteria te bevatten aan de hand waarvan wordt beoordeelt of een bouwwerk als een exces moet worden beschouwd. Daarbij moet men denken aan criteria als armoedig materiaalgebruik, het ontkennen of vernietigen van architectonische bijzonderheden en het toepassen van felle - of (sterk)contrasterende kleuren. Het is echter niet de bedoeling van de wetgever om op voorhand objecten als tuinkabouters en speeltoestellen als exces aan te wijzen. Het in de welstandsnota van Schiedam bepaalde is mijns inziens dan ook “contra legem”. Op de vraag wat er gebeurt als eigenaren hun veelkleurige kabouter en/of speeltoestel gewoon in de tuin laten staan, antwoordde de heer v.d.Putten “dat de gemeente dit zou gedogen, maar dat er wel een signaal naar de burgers van uitging”.
De zelfregulerende gemeente
Het tegenovergestelde betoog gaf burgemeester Van de Vondervoort van de gemeente Boekel (Nb). “Wij hebben geen welstandsnota nodig”, zei hij al fietsend. “De inwoners zijn mans genoeg om zelf te bepalen wat wel en niet aan redelijke eisen van welstand voldoet”. Juridisch bezien betekent dit dat, zolang er geen welstandsnota is vastgesteld, er ook geen welstandstoezicht is en dat een aanvraag om bouwvergunning niet op grond van artikel 44 lid 1 sub d Ww mag worden geweigerd. Een alternatief voor het niet vaststellen van een welstandsnota, met als doel de gehele gemeente tot welstandsvrij gebied te bestempelen, is er trouwens niet. De wet bepaalt dat slechts voor het gebied waarin het bouwwerk is gebouwd of voor de categorie bouwwerken waartoe het bouwwerk behoort, geen welstandseisen gelden, maar niet dat dit voor een hele gemeente geldt. Geen welstandsnota betekent dus automatisch ook geen excessenregeling en dat kan de gemeente in de toekomst nog wel eens duur komen te staan.
Reactie Ministerie van VROM ?
Wat zal de reactie van VROM zijn op de voornemens van beide gemeenten. Het op voorhand tot exces bestempelen van bepaalde objecten zal bij de (bestuurs)rechter op weinig bijval kunnen rekenen en onverbindend worden verklaard. Het bewust niet opstellen van een door de wet geëiste welstandsnota is óók “contra legem”, met als sanctie dat er helemaal geen welstandstoezicht is. Er staat echter geen strafsanctie op het niet hebben van een welstandsnota. Ik ben benieuwd of VROM de gemeente Boekel alsnog het vaststellen van een welstandsnota gaat opleggen of wordt het, zoals zo veel in Nederland, uiteindelijk maar weer allemaal gedoogd ?
Uw Reactie?
U kunt ons uw mening of reactie laten weten via het onderstaande formulier.
Wij zullen de reactie controleren en eventueel bij het bericht plaatsten.