Platte dakvormen voor publieke gebouwen taboe
Daken zijn er in vele vormen, maar doordat er de laatste tijd een flink aantal daken van publieke gebouwen zijn ingestort, is een blik op de oorzaak van instorting zeer gewenst. Een analyse met aanbevelingen hoe een en ander in de toekomst kan worden voorkomen.
1. Dakvormen
Als wij de dakvormen van met name publieke bouwwerken onder de loep nemen, dan komen de volgende vormen in de praktijk het meest voor :
- platte daken;
- zaagtanddaken;
- schaaldaken;
- andere dakvormen.
2. Probleemdaken
Van de hiervoor genoemde dakvormen doen de meeste problemen zich voor bij “platte daken” in het algemeen en die bij dakvormen waarbij grote oppervlakken met horizontale delen voorkomen, in het bijzonder. Bij grote platte daken is dit inmiddels onderkend, maar ook zaagtand- en schaaldaken komen in de gevarenzone, niet omdat deze niet plat zijn, maar omdat de constructie daarvan zodanig is, dat een grote hoeveelheid water of sneeuw bij de aansluitende, repeterende, constructies voor veel ongemak en gevaarlijke situaties kunnen zorgen.
3. Water en sneeuw
Omdat de weersgesteldheid in ons land door de seizoenen heen vrijwel altijd knudde is, betekent dit dat er extra aandacht moet worden geschonken aan de grootheden hemelwater en sneeuw. Deze combinatie van factoren is, door de grote hoeveelheden in een zeer korte tijd, vooral bij platte daken met dakelementen van lichtmetalen platen, debet aan het instorten.
Bij de opvang van hemelwater blijkt vaak dat er niet voldoende afvoeren zijn voorzien of dat deze zijn verstopt en bij overmatige sneeuwval ontstaat juist daar, waar de onderliggende watermassa niet kan wegvloeien door bevriezing, een belastingcombinatie die “dodelijk” is voor de volgens de bezwijkanalyse berekende lichte dakconstructies.
4. Geavanceerde dakvormen
Om tegelijkertijd optredende wateraccumulatie en sterke sneeuwval binnen kort tijdsbestek het hoofd te bieden, is het raadzaam om voor “probleemdakconstructies” geavanceerde dakvormen, waaronder s-kromme-, sinusvormige- of parabolische vormen toe te passen. Deze dakvormen hebben een vloeiend verloop en zijn veel minder gevoelig voor grote hoeveelheden water en sneeuw omdat dit sneller wordt afgevoerd. De kosten van deze dakvormen zijn wel hoger dan bij de gebruikelijke dakvormen, maar zij worden dan ook meestal aan publieke bouwwerken toegepast die een paar eurocenten mogen kosten.
5. Voorkomen van calamiteiten
Daken dienen te voldoen aan de in het Bouwbesluit gestelde prestatie-eisen. Daarbij geldt als grondslag de belastingen waarop dakconstructies volgens de technische voorschriften moeten worden berekend. Belangrijke componenten die bij de berekening een rol spelen zijn de wind- en sneeuwbelasting en het fenomeen wateraccumulatie.
Deze belastingcombinatie is cruciaal bij “platte daken”, in combinatie met een groot oppervlak en lichtmetalen dakplaten. Daarnaast komen bij platte daken vaak grote overstekken voor, die enkel zijn ondersteund door, meestal fragiele, kolommen. Ook deze kolommen kunnen door een calamiteit, bijvoorbeeld door aanrijding, hun functie en draagvermogen verliezen en uitvallen met instorting van de dakconstructie tot gevolg. De meest voor de hand liggende oplossing om calamiteiten door instortende grote dakconstructies te voorkomen is :
- platte daken van meer afschot voorzien;
- het aanbrengen van meer hemelwaterafvoeren;
- de constructie over te dimensioneren;
- geen lichte metalen dakplaten toepassen;
- geen platte daken meer toepassen.
Bij het dimensioneren van dakconstructies voor industriële gebouwen en bouwwerken, waar grote massa’s mensen plegen te vertoeven, zoals theaters, zwembaden en tentoonstellingsgebouwen, moeten constructeurs mijns inziens met een extra verhoogde veiligheidsfactor rekenen. Hiertoe dienen de voorschriften met betrekking tot de berekeningsgrondslagen met spoed te worden aangepast.
Om het instortingsgevaar van grote dakoppervlakken in de toekomst te voorkomen dient hiervoor aangepaste regelgeving te worden ontworpen. Het overleggen van een berekening van de wateraccumulatie is daar één component van. Hierdoor zullen dakconstructies misschien minder economisch blijken, maar een mensenleven telt nu eenmaal meer dan een technisch en constructief uitgekiende dakconstructie die ook nog eens instort. Het alternatief is de bestaande rekenmethode handhaven met de verplichting deze daken altijd te voorzien van dakverwarming.
Als de zon dan niet schijnt kunnen we altijd nog buiten, vertoevend in hogere sferen, van de dakverwarming genieten !
Uw Reactie?
U kunt ons uw mening of reactie laten weten via het onderstaande formulier.
Wij zullen de reactie controleren en eventueel bij het bericht plaatsten.